Gwiezdny zwierzyniec czyli Gwiazdozbiory: Orła, Liska, Skorpiona i Delfina.

W dzisiejszym wpisie napiszemy trochę o gwiezdnym zwierzyńcu.

Mówiąc o zwierzętach na nocnym niebie na myśl przychodzi każdemu Wielka Niedźwiedzica, jest to chyba najbardziej rozpoznawalny asteryzm, ale warto pamiętać, że są też inne gwiazdozbiory czy mgławice które swoją nazwę zawdzięczają podobieństwu do zwierząt. Równie pięknymi mgławicami na naszym niebie są mgławica Kraba, mgławica Orła która jest inkubatorem nowych gwiazd, czy mgławica Koński Łeb. Wszystkie te obiekty sfotografował teleskop Hubble, który to od 1990 roku przeczesuje przestrzeń kosmiczną dokonując coraz to nowych odkryć.

ORZEŁ – AQUILA

Zeus zesłał na ziemię orła, by ten porwał Ganimedesa, królewicza z Troi. Po porwaniu młodzieńca, pełnił on rolę sługi bogów na Olimpie. Przedstawiany jest często jako orzeł w locie, dźwigający w szponach chłopca. Kiedyś gwiazdozbiór ten nosił nazwę Młodzieniec od Ganimedesa. Aby w pełni zobaczyć gwiazdozbiór na nocnym niebie trzeba mieć nie tylko bujną wyobraźnię, ale także dokonywać obserwacji przy sprzyjających warunkach pogodowych.

Najjaśniejszą gwiazdą konstelacji jest Altair – dwunasta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie. Słowo „altair” oznacza w języku arabskim „lecący orzeł”. Co intrygujące, Altair tworzy jeden z trzech wierzchołków asteryzmu trójkąta letniego (pozostałe to Wega, Deneb). Na polskim niebie zaobserwujemy go wiosną i latem. Atrakcją Orła jest bezsprzecznie Aquilae – jasna cefeida, nadolbrzym oddalony od Ziemi o 1170 lat świetlnych.

W gwiazdozbiorze Orła znaleźć można wiele pięknych mgławic planetarnych. NGC 6751 na przykład przypomina swoim wyglądem środek oka, natomiast mgławicę tworzy świecący gaz układający się w złożone i ciekawe kształty. Włóknista struktura uformowana została przez wiatr i promieniowanie gwiazdy centralnej.

Wyróżnić można także inne mgławice, w tym: NGC 6772, NGC 6803 oraz NGC 6804.

Rysunek. Gwiazdozbiór Orzeł oraz Delfin wraz z liskiem na samej górze. Zródło. www.in-the-sky.org

LISEK – VULPECULA

Niewielka, dość ciemna konstelacja nieba północnego składająca się z zaledwie kilku słabo widocznych gwiazd. Jej nazwa jest zasługą polskiego astronoma, Jana Heweliusza, który upatrzył w tym obszarze nieba małego lisa. Ten niepozorny gwiazdozbiór jest jednakże skupiskiem intrygujących obiektów. Znajduje się tam mgławica Messier 27, będąca pierwszą odkrytą przez ludzi mgławicą planetarną, czyli pozostałością po wybuchu gwiazdy. W obszarze Liska leży też znacznie mniejsza, niewidoczna gołym okiem mgławica planetarna HEN 2-437. W tej samej konstelacji znajdziemy też PSR B1919+21, pierwszy odkryty przez ludzkość pulsar, czy asteryzm gwiazdowy Col 399, zwany też „Wieszakiem” ze względu na swój charakterystyczny, widoczny już podczas obserwacji lornetką  kształt.

Rysunek. Gwiazdozbiór Lisek oraz Delfin wraz z innymi obiektami. Zródło. www.in-the-sky.org

 

DELFIN – DELPHINUS

Jest to kolejna z konstelacji, które znano już w starożytności. Grecy wyobrażali sobie jej sylwetkę jako delfina, który to uratował życie Ariona. W zamian za tę przysługę, postanowiono umieścić morskiego ssaka na nieboskłonie. W innej opowieści starożytnej, delfin kojarzony jest z Posejdonem, który to był bogiem morza starającym się o względy Amfitryty. Niestety, sam Posejdon nie był w stanie zdobyć jej przychylności, dlatego też wysłał w swoim imieniu delfina, który przekonał nimfę do małżeństwa z greckim bogiem morza.

Na nieboskłonie gwiazdozbiór Delfina zajmuje relatywnie niewiele miejsca, jednakże jest łatwym do obserwowania obiektem astronomicznym. Zdaniem niektórych obserwatorów, konstelacja przypomina wyglądem latawiec ze sznurkiem. Mimo niewielkich rozmiarów, w jej granicach zobaczyć można gromadę kulistą NGC 6934 i NGC 7006 oraz mgławicę NGC 6905.

SKORPION – SCORPIUS

Duża, znana od czasów starożytnych konstelacja zlokalizowana w pobliżu centrum Drogi Mlecznej. Przez Greków utożsamiana jest ona ze skorpionem, który pokonał w walce myśliwego Oriona. W nagrodę za  zwycięstwo, Zeus miał wynieść skorpiona na nieboskłon. W obszarze Skorpiona znajduje się Antares, czerwona i bardzo jasna gwiazda (którą to łatwo jest pomylić z Marsem). Skorpion jest swoistym skarbcem obiektów głębokiego nieba, a w szczególności mgławic i gromad gwiazdowych (co wynika z niewielkiego oddalenia Skorpiona od rdzenia Drogi Mlecznej). Mgławice NGC6334 i 6302 oraz gromady Messier 80, Messier 7, Messier 6, czy też NGC6231 to tylko niektóre z pięknych obiektów stanowiących elementy omawianej konstelacji.

Rysunek. Gwiazdozbiór Skorpion obok Waga poniżej gwiazdozbiór Wilk. Zródło. www.in-the-sky.org

Zamów swój plakat z gwiazdozbiorem.